Centrum voor gemeenschapsleven: houten constructie Vella door HAZ Arquitectura

Er is een nieuw gemeenschapscentrum bij de ingang van Barcelona: Porta Trinitat van HAZ Arquitectura is een houten gebouw dat dienst doet als multifunctioneel complex en de kenmerken heeft van een passiefhuis. De architecten wilden in Trinitat Vella een gezellige plek creëren die mensen met verschillende behoeften aantrekt.

Portra Trinitat ligt in een van de centrale straten van Barcelona aan de rand van de stad. De omliggende bebouwing is voorstander van een introspectief ontwerp. Voor het „Centrum voor gemeenschapsleven“ hebben de architecten van HAZ twee gebouwen ontworpen die georiënteerd zijn op de twee hoofdstraten, Meridiana en Carretera de Ribes. Er is een binnenplein in het centrum.

In het gemeenschapscentrum, een modern houten gebouw, is ruimte voor een openluchtbioscoop en vele andere toepassingen. Het gebouw staat open voor mensen uit Sant Andreu en Nous Barris. Omdat hier in de jaren 1950 en 1960 veel immigratiegolven uit Zuid-Spanje waren, wordt de buurt gekenmerkt door een sterke cohesie en solidariteit. Het Centrum voor gemeenschapsleven compenseert het gebrek aan woonruimte en biedt een ontmoetingsplaats voor iedereen.

Het interieur van het gebouw in Trinitat Vella is georganiseerd rond twee binnenhoven die voor licht en ventilatie zorgen. De entreehal bestaat uit een ruime ruimte die dienst doet als foyer voor het auditorium en ruimte biedt aan verschillende activiteiten en tentoonstellingen. Er is ook een ontvangstruimte en een kantine. Op de eerste verdieping is er een centrum voor sociale diensten en een contactpunt voor vrouwen. Kantoren en ruimtes voor buurtvoorzieningen en verenigingen beslaan de andere verdiepingen.

Het bijzondere aan het Centrum voor Gemeenschapsleven is het bouwmateriaal: het is gemaakt van hout, een warm materiaal midden in de nogal onherbergzame stedelijke omgeving. De architecten hebben tijdens de graafwerkzaamheden buizen begraven die nu voor schone lucht zorgen. De ondergrond reguleert de temperatuur van de lucht en geeft deze af aan de twee overdekte binnenplaatsen, die als luchtkanalen fungeren. De ventilatie is koel in de zomer en warm in de winter. Dankzij deze oude mediterrane methode heersen er het hele jaar door aangename temperaturen van rond de 18°C, wat betekent dat er slechts op enkele dagen extra verwarming nodig is.

Het trappenhuis van het gebouw bevindt zich tussen de twee binnenhoven. Het ontvangt licht en verlichting. Rond de centrale kern bevinden zich nog meer kamers die de lucht opvangen via de terrasgevels. Volgens de architecten kan dit worden vergeleken met de kieuwen van een vis.

De houtconstructie in Trinitat Vella blinkt uit door zijn energie-efficiëntie en kwalificeert als passiefhuis. Naast geothermische energie spelen de terrassen ook een belangrijke rol als ventilatieopeningen. Er is ook een geventileerde gevel van larikshout, die dankzij verschillende lagen gipsvezelplaten en steenwol dampschermen met verschillende doorlaatbaarheid biedt. Dit voorkomt condensatie.

De larikshouten lamellen langs de gevel dienen ook als zonwering. Ze strekken zich horizontaal uit naar het zuiden en verticaal naar het oosten en westen. En dankzij het lagere gewicht van het gebouw met een stalen skelet en CLT-houten panelen was het mogelijk om de CO2-uitstoot van het gemeenschapscentrum te verminderen. Kleine leidingen en installaties kunnen naar behoefte tussen de balken worden geleid.

Er zijn ook fotovoltaïsche panelen op het dak met een vermogen van 60.000 watt. Dit is genoeg om de liften te laten werken, het klimaat te reguleren in aanvulling op de geothermische energie, verlichting te leveren en het normale gebruik van het gebouw van stroom te voorzien. De geothermische energie helpt ook bij de voorbehandeling van verse lucht via een Canadese bron. Het condenswater uit de put wordt opgevangen en later gebruikt als irrigatiewater.

Het energieagentschap van Barcelona heeft het HAZ Arquitectura-gebouw geselecteerd als proefproject dat in de loop van de tijd zal worden bestudeerd en geoptimaliseerd. Het gaat onder andere om de reactie van larikshout op vuur. Dit materiaal bedekt de hele gevel. Het is bijzonder hard en weerbestendig. Met behulp van een beits is het mogelijk om het donkerder worden na verloop van tijd te minimaliseren, waardoor het hout geschikt is voor gebruik in het Middellandse Zeegebied. Om het hout brandwerend te maken, is het vocht eruit gehaald en is er een waterdicht glazuur aangebracht. Dit moet na naar schatting vijf jaar worden vervangen, wat mogelijk moet zijn met een spuitpistool uit een hijskorf.

Over het geheel genomen is het gebouw ontworpen voor een levensduur van 50 jaar. Het is ontworpen als een droge constructie en in detail gevisualiseerd met behulp van BIM-technologie. Hierdoor was het mogelijk om tijdens de bouw vrijwel geen afval te produceren en het gebouw snel en nauwkeurig te monteren. Aan het einde van de levensduur kunnen de gecatalogiseerde onderdelen worden gebruikt voor nieuwe locaties en projecten.

Het project is het werk van architecten Manuel Sánchez-Villanueva en Carol Beuter van HAZ Arquitectura, een in Barcelona gevestigde studio met uitgebreide ervaring in de bouw van openbare en particuliere voorzieningen in de gezondheids-, culturele en sociale sector. Het Centrum voor Gemeenschapsleven is het eerste gebouw in het toekomstige complex. Daarom kozen de architecten voor een eenvoudig, abstract exterieurontwerp dat uitkomt op een toekomstig plein.

Hout is het meest gebruikte materiaal bij de bouw van het centrum. Het werd gekozen om zijn gezelligheid en lage milieu-impact. Als passiefhuis laat het zien hoe energie- en materiaalverbruik geminimaliseerd kunnen worden. Tegelijkertijd worden mediterrane tradities gebruikt om de ventilatie en temperatuur te regelen – een echte innovatie in de vorm van een gemeenschapscentrum.