Cap Leeuwin: stadsvernieuwing in de haven van Bordeaux

Op de linkeroever van de rivier de Garonne in Bordeaux is onlangs het pronkstuk van de ontwikkeling van het gebied voltooid. Het gebied Bassins à Flot onderging vanaf 2010 een stadsvernieuwing. In de jaren 1980 was dit een commercieel centrum voor de binnenvaart. Als eerbetoon aan het oorspronkelijke gebruik werd een moderne interpretatie van de typische haven- en dokarchitectuur gecreëerd met gebruik van staal en baksteen.

Het bouwterrein werd opgevuld met een lage structuur, die visueel wordt onderbroken door de suggestie van schuine daken. Hierdoor rijzen aan de randen twee torens op. Dit resulteert in een grote binnenplaats in het zuidoostelijke deel, die van buitenaf niet zichtbaar is, en waaromheen de kamers van het woonhotel zijn gerangschikt. Vanaf de eerste verdieping is er een grote, halfopen insnijding naar de haven, die het kantoorgedeelte van veel daglicht voorziet.

Hessamfar & Vérons en Moon Safari hebben een ensemble ontworpen dat met zijn opvallende gevels aan de straat- en waterkant een uniform gezicht vormt, maar qua materialiteit varieert. Baksteen is het karakteristieke element bij uitstek voor het havengebied. Dit werd ook opgenomen in Cap Leeuwin en verwerkt in gereduceerde architectuur. Er worden handgemaakte terracotta bakstenen in donkerbruine tot zwarte tinten gebruikt. De gevel is orthogonaal gestructureerd en heeft verschillende raamformaten, die zijn geïntegreerd in opvallend uitstekende kleppen. De primaire structurering van de gevel is gebaseerd op de uitstekende bakstenen banden. Hierdoor kunnen de ramen worden gerangschikt op basis van hun gebruik zonder het harmonieuze uiterlijk van het gebouw te verstoren. Richting de haven domineert de stalen gevel, waarvan de lintvensters de horizontaliteit van het gebouw benadrukken.

De zone op de begane grond wordt gebruikt voor commerciële doeleinden en revitaliseert het omliggende gebied, dat steeds verlatener werd door de economische achteruitgang van de havenindustrie. Op de bovenste verdiepingen bevinden zich twee hotels en kantoorruimte. Bijzonder opmerkelijk is het feit dat het gebouw een „Very Good“-beoordeling heeft gekregen volgens de BREEAM-beoordelingsmethode, evenals de WELL Building Standard Silver. De duurzame materialen en de compacte vorm van het gebouw zijn al even positief. Door hergebruik van servicewater en biomassaverwarming is 70% van de gebruikte energie afkomstig van regionale en hernieuwbare bronnen. Dit leidt ook tot een besparing van 8.000 ton CO2-uitstoot per jaar.

Het Brusselse architectenbureau Xaveer De Geyter Architects (XDGA) laat zien hoe kinderen op een kindvriendelijke manier kunnen leren en spelen in een industrieel havengebied. Ze hebben de Melopee School gebouwd in de historische haven van de stad Gent.