Het boekbinden is een historisch en essentieel onderdeel van onze cultuur, waarbij boekbanden en hun inhoud al eeuwenlang worden bewaard en beschermd. Nu erkent de Unesco het boekbinden als immaterieel cultureel erfgoed.
die kan worden verrijkt met een gouden of gekleurde rand. Foto: Bund Deutscher Buchbinder e.V.
In de boekbinderij wordt een boekblok gemaakt door papier te binden, dat kan worden afgewerkt met een gouden of gekleurde rand. Foto: Bund Deutscher Buchbinder e.V.
Boekbinden vandaag
De Duitse Unesco Commissie heeft het boekbindambacht uitgeroepen tot immaterieel cultureel erfgoed. Met de opname van het boekbindambacht in de Duitse lijst van immaterieel cultureel erfgoed volgt Duitsland het voorbeeld van de Unesco-commissie in Oostenrijk, die het boekbindambacht al in de herfst van 2020 in haar nationale lijst heeft opgenomen.
„We zijn er trots op dat het boekbindambacht na onze aanvraag is opgenomen op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed en dat we deze bijzondere erkenning hebben gekregen,“ zegt Maik Beckmann, voorzitter van de Vereniging van Duitse Boekbinders. Dit benadrukt dat het boekbindvak een historisch en essentieel onderdeel van onze cultuur is. Met de ontwikkeling van het schrift en materialen zoals papyrus, perkament en papier, werd een binding voor de nieuwe gelabelde materialen steeds belangrijker. De binding diende om het gebruik te verbeteren en om de pagina’s met inscripties te beschermen – het boek was geboren.
Met de uitvinding van de boekdrukkunst in de 15e eeuw werd het boek wijdverspreid. Tot de industriële revolutie in de 19e eeuw werden boeken uitsluitend met de hand gebonden. Dit veranderde toen de vraag bleef stijgen met het stijgende opleidingsniveau in de samenleving en de boekproductie geleidelijk in grote mate werd geïndustrialiseerd.
Vandaag de dag is het noodzakelijk om de traditionele bindtechnieken te behouden en de kennis door te geven via gekwalificeerde opleidingen. „We zien deze erkenning als een geweldige kans om onze activiteiten dichter bij een breder publiek te brengen. Het benadrukt nogmaals het sociale belang, de individualiteit en het unieke karakter van het ambacht – in tegenstelling tot industriële massaproductie,“ zegt Maik Beckmann.
In de ambachtelijke bedrijven zijn drie hoofdactiviteiten ontstaan: Het binden van verschillende producten, het behoud van cultureel erfgoed door reparatie en restauratie en de ambachtelijke productie van boekbanden. Ondanks talrijke uitdagingen, zoals digitalisering, heeft het boekbindvak niets van zijn vitaliteit verloren. Het draagt in het bijzonder bij aan het behoud van oude boeken en archiefmateriaal en speelt daarom een belangrijke rol in het behoud van ons cultureel erfgoed en de herinneringscultuur.