In Franken vertellen zandstenen raamschorten op boerderijen over de barokperiode in het voormalige markgraafschap Bayreuth-Kulmbach. Een vereniging strijdt voor het behoud ervan.
De raamschorten zijn een ambachtelijke zeldzaamheid die alleen in de regio Bayreuth-Kulmbach te vinden is. Foto: Rettet die Fachwerk- und Sandsteinhäuser e. V.
Veel van de raamschorten bevatten religieuze motieven of spreuken, zoals hier op een huis in Bindlach. Foto: Rettet die Fachwerk- und Sandsteinhäuser e.V.
De vereniging probeert ze te redden als historisch erfgoed. Foto: Rettet die Fachwerk- und Sandsteinhäuser e.V.
Gods zegen over een huis in Fenkensees. Foto: Rettet die Fachwerk- und Sandsteinhäuser e.V.
Boeren die het gemaakt hadden, pronkten met hun welvaart
„Alles hangt af van Gods zegen“, luidt een oud spreekwoord. En in Zuid-Duitsland, in de regio Bayreuth en Kulmbach, waren de boeren tussen 1750 en 1860 zo enthousiast dat ze religieuze spreuken in zandsteen lieten beitelen. De wijdverspreide raamschorten op vakwerk- en zandstenen huizen zijn allemaal uniek en een specialiteit van de regio op het gebied van vakmanschap. Ze bevinden zich onder de ramen aan de straatkant van de gevels.
Er is maar één theorie over de oorsprong van de raamschorten: tijdens haar leven voorzag de kunstminnende markgravin Wilhelmine van Bayreuth veel ambachtslieden in de regio van werk. Toen ze stierf, hadden ze minder opdrachten en dus minder geld. Het is denkbaar dat ze bij de boeren bleven en hen bedankten met raamschorten.
Vereniging wil bewustzijn vergroten
Er is weinig bekendheid over het bijzondere karakter van raamschorten, zegt Brigitte Trausch. Daarom heeft ze de vereniging Rettet die Fachwerk- und Sandsteinhäuser opgericht. De leden willen helpen om deze bijzondere huizen te behouden. Ze ondersteunen eigenaren ook bij het aanvragen van subsidies. Sommige huizen staan echter leeg en raken snel in verval.
Samen met het Beiers Cultureel Erfgoed Initiatief wil Trausch een zandstenen huis met raamschorten renoveren en tijdelijk verhuren onder het motto „Wonen in een monumentaal pand“. Er zullen ook clubactiviteiten plaatsvinden, zoals een workshop steenhouwen voor kinderen.