De Amerikaanse architect Michael Maltzan is bekend geworden door zijn ongebruikelijke huisvesting voor daklozen. Zijn nieuwste project is de Crest Apartments.
De Crest Apartments in Los Angeles van Michael Maltzan Architecture bieden 64 appartementen voor daklozen. © Iwan Baan
In zijn autobiografische essay „Equal in Paris“ beschrijft de Afro-Amerikaanse schrijver James Baldwin zijn achtdaagse odyssee door het Franse strafsysteem nadat hij valselijk beschuldigd was van diefstal en gearresteerd was. In het licht van deze persoonlijke ervaringen wijst Baldwin op de paradoxale aard van instellingen, vooral in hun behandeling van arme en gemarginaliseerde gemeenschappen: „Voor mij had de term ‚instellingen‘ een aangename klank van veiligheid en orde en gezond verstand, omdat ik vond dat we aan de andere kant van de oceaan zo vreselijk hadden geleden onder een gebrek aan instellingen; je moest er direct mee in aanraking komen om te begrijpen dat ook zij verouderd, wanhopig, totaal onpersoonlijk en heel vaak wreed waren.“
Zelfs vandaag de dag melden bijzonder kwetsbare mensen soortgelijke ervaringen wanneer ze zich tot instellingen wenden voor ondersteuning. Of het nu gaat om fysieke of emotionele trauma’s, geestelijke ziekten, drugsmisbruik of armoede, hun verhalen echoën maar al te vaak de woorden van Baldwin. Dezelfde administratieve structuren die een betrouwbare en veilige plek zouden moeten zijn voor mensen in nood, zijn ook het begin van een eindeloze cyclus van instabiliteit en hopeloosheid. De getroffenen worden steeds wanhopiger en worden heen en weer geslingerd tussen ziekenhuizen, tijdelijke opvangcentra en gevangenissen – totdat ze uiteindelijk op straat belanden. Al deze plaatsen zijn een broedplaats voor misbruik, diefstal en geweld.
Chronische dakloosheid wordt beschouwd als een van de duidelijkste tekenen van deze vicieuze cirkel. In de Verenigde Staten slapen elke nacht meer dan een half miljoen mensen op straat, in parken of in hun auto. In Californië zijn er bijna 130.000 daklozen, de overgrote meerderheid in en rond Los Angeles. Terwijl dakloosheid in Los Angeles vroeger beperkt was tot de binnenstedelijke wijk Skid Row, lijkt het nu elke hoek van de stad te treffen. En vervreemding en criminalisering zijn nog steeds de standaardreacties op de toenemende dakloosheid in de stad.
Dit kan verklaren waarom de Skid Row Housing Trust (SRHT) haar traditionele invloedssfeer verlaat om deze uitdaging aan te gaan. De liefdadigheidsorganisatie werd in 1989 opgericht om het verlies van betaalbare, permanente huisvesting in de binnenstad van Skid Row aan te pakken. In de loop der tijd heeft de organisatie steeds meer de rol van ontwikkelaar en vastgoedbeheerder op zich genomen. Het expliciete doel is om dakloosheid niet alleen te verminderen, maar helemaal uit te bannen. De Crest flats in Van Nuys, Californië, een van de 26 projecten die door de trust zijn gerealiseerd, markeren een beslissende verandering in de strategie van de organisatie.
Je kunt het volledige artikel over het Crest Apartments project vinden in ons huidige Baumeister nummer 12/2019.

