Arena Amsterdam – Stadions van het Europees Kampioenschap 2021

Sinds 2017 is het Amsterdamse stadion vernoemd naar de grote Johan Cruijff. Met „Voetball Totaal“ zorgden hij en zijn team in de jaren zeventig voor een revolutie in het voetbal. De arena die nu zijn naam draagt was ook een game changer in het Europese voetbal toen het in 1996 werd voltooid met zijn afsluitbare dak en futuristische look.

Halverwege de jaren negentig leek het wel een UFO die in het zicht van de ringweg van de Amsterdamse snelweg was geland – de Amsterdam Arena. Door het gebogen en afsluitbare dak had het een compleet nieuw silhouet dat aanzienlijk verschilde van eerdere Europese stadions. Met een capaciteit van ongeveer 55.000 kon de arena qua grootte niet concurreren met het Bernabéu Stadion of Camp Nou. Maar het high-tech gebouw belichaamde in bijna elk ander opzicht de maatstaf van alles in het Europese voetbal.

Dat had hij destijds gemeen met de thuisploeg Ajax. Halverwege de jaren negentig won de club alles wat er te winnen viel in het clubvoetbal. De verhuizing van het oude De Meer Stadion naar het nieuwe gebouw in 1996 betekende echter bijna het einde van dit grote tijdperk in de geschiedenis van Ajax. De succesvolle coach Louis van Gaal verhuisde naar Barcelona en veel spelers volgden hem. Maar net zoals de speelstijl van Ajax in die jaren nog lang nazinderde, werd de Amsterdam Arena ook de blauwdruk voor talloze voetbalarena’s die daarna volgden.

De arena werd eigenlijk ontworpen als onderdeel van het bod van Amsterdam om de Olympische Spelen van 1992 te organiseren. Zoals bekend gingen de Spelen naar Barcelona en Ajax zag de kans schoon om een eigentijds onderkomen te krijgen. Het oude De Meer Stadion uit de jaren 1930 was al lang te klein geworden. Er was een stuk grond gevonden in de Bijlmer, dat goede vervoersverbindingen bood met de trein en de auto. Het stadion maakte ook deel uit van de inspanningen om de grote woonwijk Bijlmermeer, die direct aan het stadion grenst, op te waarderen en een sterkere band met de historische stad te creëren. Kort voordat de bouw van het stadion begon, stortte de vlucht van El Al in 1862 neer op een van de flatgebouwen in de Bijlmermeer, waarbij 39 bewoners van de wijk om het leven kwamen. Het ongeluk bracht de problematische leefomstandigheden van de veelal allochtone bewoners van de Bijlmarmeer in het middelpunt van de internationale belangstelling.

Wederopbouw in volle gang

Rondom de arena, die sinds 2017 de naam draagt van voetballer van de eeuw Johan Cruijff, is sinds de jaren negentig veel gebeurd: er is een nieuwe zaken- en uitgaanswijk ontstaan, met onder andere de Ziggo Dome, een van de grootste evenementenhallen van Europa. Delen van de oude structuur van de grote Bijlmermeer woonwijk zijn nu gesloopt en vervangen door kleinschalige gebouwen. Andere van de langgerekte torenflats zijn verbouwd. NL Architects uit Amsterdam kreeg in 2017 de prestigieuze Mies van der Rohe Prijs voor het renovatieconcept van de „Kleiburg“. De Johan Cruijff Arena is de afgelopen 25 jaar ook voortdurend uitgebreid en onderhouden. Ter voorbereiding op Euro 2020/2021 is begonnen met het uitbreiden van de buitenste perimeter rond de tribunes.

Hiervoor krijgt de buitenkant van het gebouw een naar buiten gebogen gevelconstructie van ruitvormige ETFE-elementen. Dit geeft het gebouw een zeer eigentijdse uitstraling. Delen van de nieuwe gevel zijn nog maar net geplaatst, maar de verbouwing zal de komende jaren worden afgerond. En na jaren van Europese middelmatigheid wil Ajax Amsterdam ook voortbouwen op zijn vroegere successen: in 2019 bereikte het voor het eerst in vele jaren de halve finale van de Champions League.

De Johan Cruijff Arena in Amsterdam was gastheer van drie Groep C-wedstrijden en één wedstrijd in de ronde van 16 tijdens het EK van 2021.

Lees hier meer over het Olympisch Stadion van Sevilla. Hier vind je het overzicht van de EURO 2021 stadions.