Öffnet in einem neuen Tab

In de concurrentie tussen steden is het culturele aanbod een niet te onderschatten factor. Met het nieuwe Montforthaus heeft Feldkirch in Voralberg het kader gecreëerd voor een breed scala aan evenementen. Het nieuw gebouwde cultuur- en congrescentrum midden in het historische stadscentrum werd ontworpen door het consortium Hascher Jehle, Berlijn, samen met Mitiska Wäger, Bludenz, met een scherp gevoel voor de genius loci en geïntegreerd in de gevestigde omgeving.

De moderne designtaal staat in bewust contrast met de klassieke Jura kalksteen die de architecten kozen voor de gevelbekleding. Op deze manier is het nieuwe zorgvuldig verweven met het bestaande gebouw. Maar terwijl het vorige gebouw uit de jaren 1970 direct aan de omringende bestaande structuur grensde, is het nieuwe Montforthaus vrijstaand, zonder voor- of achterkant. Met even aantrekkelijke uitzichten rondom laat de gebogen solitaire zich gelden in het heterogene stedelijke weefsel. De voorheen geïsoleerde open ruimten lopen nu in elkaar over en gaan over in een grote buitenruimte die de oude stad met het stadspark verbindt.

Het nieuwe Montforthaus harmonieert Jura-kalksteen als klassiek gevelmateriaal met een moderne gebouwvorm. (Foto: Svenja Bockhop, Berlijn)
De kubusvorm van het gebouw is gebaseerd op de omliggende pleinen en naburige gebouwen. (Foto: Svenja Bockhop, Berlijn)
De bijna 15 meter hoge foyer wordt natuurlijk verlicht door het royale dakraam. (Foto: Svenja Bockhop, Berlijn)
De omliggende open ruimtes smelten nu samen tot een grote buitenruimte die het oude stadscentrum verbindt met het stadspark. (Foto: Benjamin Marte, Bludenz )

Bezoekers worden het interieur van het gebouw binnengeleid, net zo natuurlijk als de omringende stedelijke ruimten eromheen. Daar worden ze begroet door een bijna 15 meter hoge foyer met een sculpturale trap en galerijen, die op natuurlijke wijze wordt verlicht door het royale dakraamglas. Het atrium, met zijn galerijen en diverse uitzichten, is bijzonder geschikt voor open evenementen zoals bals en beurzen. Het vloeiende karakter van het bijna volledig beglaasde ruimtecontinuüm creëert een gevoel van ruimte, terwijl het uitzicht op de historische stadsmuur het makkelijker maakt voor bezoekers om hun weg te vinden.

De gebogen trap leidt naar de zalen of naar de daktuin, die de architecten ontwierpen als een vanzelfsprekende aanvulling op het zaalprogramma. Hier bevindt zich een restaurant van waaruit bezoekers kunnen genieten van een indrukwekkend uitzicht over de stad en het ravijnachtige cultuurlandschap „Felsenau“. Het uitzicht over het Montforthaus naar het hoger gelegen oriëntatiepunt van Feldkirch, de Schattenburg, illustreert opnieuw hoe moderne architectuur en historische bouwstructuur hier op natuurlijke wijze met elkaar harmoniëren.

De architecten ontwikkelden een concept voor de meer dan 2.150 vierkante meter grote natuurstenen gevel met natuurstenen panelen van maar liefst 180 centimeter lang, 30 centimeter smal en vijf centimeter dik. De onderdelenlijst bestond uit niet minder dan 1880 genummerde individuele platen, elk op maat gemaakt volgens een nauwkeurig opgemeten gevelplan. De grootste platen wegen ongeveer 70 kilo. Het creëren van de gebogen gevels met hun verfijnde geometrie was een bijzondere uitdaging voor de aannemer, Lauster Steinbau GmbH, Stuttgart.

Lees meer over de architectuur van het Montforthaus in Feldkirch in STEIN van juli 2016.

Ook interessant
wit-hout-blok-op-zwart-oppervlak-CxE1H2_9B9s
Materiaalgeschiedenis: van bakstenen tot koolstofbeton
Oud treinstation tegen een stedelijke achtergrond, symbool voor historisch erfgoed.
Verzegeld verleden – hoe historisch vervuilde locaties ecologisch te saneren
Voormalig hoofd van de milieuorganisatie Greenpeace
Jennifer Morgan: Baerbock brengt Greenpeace-baas naar AA
70 jaar G+L – De nieuwe G+L in februari 2026!
250 dingen die een landschapsarchitect moet weten – Boekbespreking
groothoek-fotografie-van-de-stad-RvCbIQ0S-Lc
Veerkrachtindices voor steden – wat is echt belangrijk bij de beoordeling?
Het openingsevenement van het nieuwe format "THEMA | today" gaat over "Restaurator:innen in der Ingenieurkammer - pro & contra". Foto: Unsplash
Restaurateurs in de Kamer van Ingenieurs
Vrije hand – architecten moeten kunnen tekenen
NRW financieringsprogramma: Kunst in goede handen
groothoek-fotografie-van-de-stad-RvCbIQ0S-Lc
Stedelijke planning als onderhandelingsproces – praktijken van politieke bemiddeling

Onze samenleving staat momenteel voor tal van uitdagingen: toenemende radicalisering, stijgende bouwkosten, schaarse huisvesting, klimaatcrisis, meer sociale segregatie. En ondanks al deze problemen blijven staat en maatschappij vasthouden aan tal van achterhaalde concepten. In dit nummer van G+L vragen we de who’s who van de politiek, het bedrijfsleven en de planning waar de juiste aanpassingen kunnen worden gemaakt om de humane en klimaatvriendelijke toekomst van Duitsland veilig te stellen.


Op zoek naar

Toenemende armoede gaat gepaard met steeds minder betaalbare woningen, onze wereld heeft te maken met steeds intensere extreme weersomstandigheden, gemeentes die krap bij kas zitten worstelen met exploderende bouwkosten – dit is de realiteit waarmee we vandaag de dag steden en ruimtes plannen. Meer dan ooit is er vraag naar frisse ideeën, gedurfde beslissingen en echte visies. Maar juist in dit spanningsveld wordt het moeilijk: als planners zoeken we vaak tevergeefs naar duidelijke wegen naar de toekomst. En soms krijg je het gevoel dat er niet alleen een gebrek aan oplossingen is – maar ook een gebrek aan een gemeenschappelijk doel en de politieke wil om dat doel überhaupt te bereiken.


De uitdaging aangaan

Dus waar zijn de hefbomen die nu moeten worden toegepast? Voor dit nummer stelden we deze vraag aan belangrijke spelers uit de planning, de politiek en het bedrijfsleven. Onder hen is Verena Hubertz, onze nieuwe federale minister voor Huisvesting, Stedelijke Ontwikkeling en Bouw. U kunt het interview lezen vanaf pagina 12.


"Leven zonder leeftijdsgrenzen"

Voor dit nummer wilden we dat uitzoeken: Hoe kan stedelijke ontwikkeling erin slagen sociale rechtvaardigheid te combineren met milieu- en klimaatbeschermingsdoelen? Welke maatregelen zijn dringend nodig om ruimten te creëren die voor iedereen toegankelijk en duurzaam zijn? In essays geven experts ons inzicht in succesvolle proefprojecten en alternatieve modellen – en spreken ze openlijk over de obstakels en uitdagingen. Onder hen: De planners van gruppe F en onderzoekers van twee universiteiten onderzochten voor de Hamburgse vakautoriteit BUKEA hoe stedelijk groen in de toekomst bewaterd kan worden in tijden van hitte en droogte. In Wenen wil een proefproject laten zien hoe het mogelijk is om goed te leven op oudere leeftijd – „Leven zonder leeftijdsgrenzen“ is de naam van het model. In Sleeswijk-Holstein kunnen inwoners en toeristen de klok rond van A naar B reizen met het openbaar vervoer – en dat in landelijke gebieden; het project „SMILE24“ van de lokale vervoersvereniging maakt dit al meer dan een jaar mogelijk.


Met visie

Hoe luider de strijd om middelen, ruimte en prioriteiten wordt, hoe duidelijker het wordt: Stedelijke ontwikkeling hoort in het centrum van de samenleving – niet alleen in commissies van deskundigen. Toekomstgerichte planning moet rekening houden met mens en milieu en eerlijk blijven over wat mogelijk is – en wat niet. Ons nummer „Future Space“ wil precies dat doen: een nieuwe impuls geven, nieuwe manieren van denken openen en besluitvormers helpen om doortastend, intelligent en met een vooruitziende blik te handelen voor de steden van morgen.

THERESA RAMISCH
REDACTIERAAD
t.ramisch@georg-media.de

Het tijdschrift is hierverkrijgbaar in de winkel.

U kunt de StadtSpezial van dit jaarhier bestellen.

Ons julinummer ging over openbaar vervoer. Lees erhier meer over.

Groen avonturencentrum in Luisenpark Mannheim

In het Luisenpark in Mannheim, een belangrijk onderdeel van BUGA 2023, hebben het architectenbureau bez+ kock architekten uit Stuttgart en Koeber Landschaftsarchitektur een groen belevingscentrum ontworpen. Het wordt gekenmerkt door de gebogen dakconstructie, die een vloeiende overgang tussen het park en het gebouw mogelijk maakt.


De dakstructuur als verbindend element

Het Luisenpark in Mannheim, aangelegd in de jaren 1890, staat bekend om zijn prachtige landschapselementen waardoor de gebouwen naar de achtergrond verdwijnen. Architectenbureau bez+ kock architekten heeft dit kenmerk samen met Koeber Landschaftsarchitektur ter harte genomen: Het nieuwe groene belevingscentrum in het park is geen klassiek gebouw, maar een organisch gevormd paviljoen van één verdieping. De dakconstructie rust op filigraan steunen en is elegant gebogen om de glazen binnenruimtes te bedekken.

Dit creëert een vloeiende overgang tussen de binnen- en buitenruimtes. De aangrenzende kamers worden omsloten door glanzende, donkergroene keramische elementen. In combinatie met het platte silhouet van de slanke dakrand glijden de paviljoens onder de uitstekende takken. En omringende luifels bieden bescherming tegen zon en regen.

In totaal is de dakconstructie van het Green Experience Centre 133 meter lang en 39 meter breed. Het is licht gebogen en verbindt de verschillende functionele gebieden van het centrum. Aan de zuidkant ligt het nieuwe parkrestaurant Luisenpark met een gebogen glazen gevel die uitzicht biedt op de naburige Kutzerweiher vijver. In de zomer kunnen de grote schuifdeuren worden geopend zodat gasten onder de ruime overkapping kunnen zitten.

Het dak is het verbindende element in het Green Experience Centre. Beeldbron: © Brigida González
Afbeeldingen: © Brigida González
Het dak is het verbindende element in het Green Experience Centre.
Een volière maakt ook deel uit van het nieuwe centrum in Mannheims Luisenpark. Afbeeldingsbron: © Brigida González
Een volière maakt ook deel uit van het nieuwe centrum in Mannheims Luisenpark.
Het gebouw gaat op in de natuurlijke vorm van het park. Afbeeldingsbron: © Brigida González
Het gebouw past in de natuurlijke vorm van het park.

Verbinding tussen avonturencentrum en vijver

bez+ kock architekten won in 2018 de eerste prijs in de wedstrijd en kreeg later de opdracht voor de bouw van het Green Experience Centre in het Luisenpark in Mannheim. Het gebouwencomplex werd in 2023 geopend, net op tijd voor de start van de BUGA. Het concept van bewegende daken als onderdeel van het landschap laat zien hoe het mogelijk is om organische bouwelementen in vrije vorm te integreren in een parklandschap.

U kunt meer lezen over de BUGA en de geschiedenis van het Luisenpark bij G+L.

In de eerste bouwfase werd het hoofdgebouw met zijn drie gebouwdelen onder één dak gerealiseerd. Dit zijn een multifunctioneel gebouw met aquarium en horecavoorzieningen, de volière en een functioneel gebouw met stallen en toiletruimte. de horecavoorzieningen. Het pinguïnverblijf en de herinrichting van de bestaande plantenshowhokken maakten ook deel uit van de eerste bouwfase.

Het recreatiecentrum met een groene school is gepland voor de tweede bouwfase, die nog niet is begonnen. Dit ensemble aan het platanenbos is gegroepeerd rond de prachtige bomen. De groene school ligt aan de voet van de groene heuvel. De grote seminar- en conferentieruimtes kijken direct uit op het meer en zijn verbonden met het water dankzij een royaal zittrappenlandschap. Drie ingangen bieden verbindingen met het padennetwerk van het park. De foyer van het recreatiecentrum is bedoeld voor verschillende doeleinden. En een nieuwe voetgangersbrug zal de drie gebouwen aan de overkant van de vijver verbinden met het noordelijke en westelijke deel van het park.

Afbeeldingsbron: © Brigida González
Afbeeldingen: © Brigida González
Afbeeldingsbron: © Brigida González
Afbeeldingsbron: © Brigida González

Een landschap dat door het gebouw stroomt

De architecten concentreerden zich op het herontwerpen van de bestaande gebouwen om hun substantie te behouden en op zachte lijnen. De nieuwe promenade langs het meer loopt langs het aquarium en het pinguïnverblijf. Het onderste niveau van het Haus am See ligt op het niveau van de oever, terwijl het bovenste niveau ruimte biedt voor catering en volières op het niveau van de plantenverblijven. En de bestaande plantenverblijven werden zodanig verbouwd dat hun inhoud behouden bleef. Hierdoor ontstond een rustig terugtrekgebied bij het Zuid-Amerikahuis. Er werden ook zitjes gecreëerd waar bezoekers kunnen vertoeven.

Het groene belevingscentrum in het Luisenpark Mannheim laat zien dat de scheidingslijn tussen buiten- en binnenruimtes niet altijd scherp begrensd hoeft te zijn aan de gevel. In plaats daarvan is het mogelijk om het landschap door het gebouw te laten stromen. Organische vormen, losse en natuurlijke vegetatie, gebogen daken en amoebe-vormige gebouwen maken dit mogelijk. De jury van de wedstrijd oordeelde dienovereenkomstig: „Het werk levert een spannende en elegante bijdrage en biedt een ontwerptaal die ook in andere gebieden van het Luisenpark zou kunnen worden gebruikt.“

Ook in Mannheim: MVRDV heeft de hoogbouw Orbit ontworpen in de wijk Franklin Mannheim. Lees er hier meer over.