Old Utting als voorbeeld van de subcultuur van München?
München en subcultuur is een van die onderwerpen. Bottom-up kunst- en cultuurprojecten vinden nauwelijks een plek in de Beierse hoofdstad. De grote hoop is gevestigd op de wijk Schlachthof. En op Daniel Hahn. De inwoner van München bracht de excursieboot MS Utting naar München en plaatste deze op een in onbruik geraakte spoorbrug als cultureel centrum. Als je naar München komt, moet je zeker een bezoek brengen aan de Alte Utting. En de Gans am Wasser. En Minna Thiel. En natuurlijk de spoorwegwacht Thiel. Want op de een of andere manier zijn alle projecten van Daniel Hahn en zijn collega’s geweldig. Dat vinden wij tenminste en we presenteren ze hier.
Alte Utting, een kunst- en cultuurcentrum, en Bahnwärter Thiel, een technoclub en alternatief cultureel centrum – dit zijn de nieuwste (en tot nu toe grootste) projecten van Daniel Hahn. Ze hebben er in belangrijke mate toe bijgedragen dat het Schlachthof in München het afgelopen jaar een van de interessantste buurten van de stad is geworden. Zoiets als subcultuur lijkt hier in München nog steeds mogelijk te zijn. En de transformatieprocessen ter plaatse zijn in volle gang. Niet ver van de Lagerhausstrasse ligt een krater van een bouwplaats in de buurt. Hier worden een volkstheater en wooncomplexen (met vermoedelijk volstrekt te dure flats) gebouwd. Het Dreimühlenviertel om de hoek wordt al jaren als gentrificeerd beschouwd. Daarom is het des te interessanter dat de MS Utting hier zijn nieuwe thuis heeft gevonden.
Ik ben er inmiddels aan gewend, maar in het begin was het vreemd. Een schip op een brug. Daar blijft je blik hangen. De MS Utting is gebouwd in 1950 en voer in 2016 voor het laatst over de Ammersee. Het historische traditionele schip zou begin 2017 worden gesloopt. Wannda e.V., opgericht door Daniel Hahn in 2012/2013, redde het en bracht het naar een niet meer gebruikte spoorbrug in München. De Utting zou eigenlijk in de zomer van 2017 opengaan. De werkzaamheden aan het schip sleepten zich echter voort en de doop van de nu „Alte Utting“ kon pas een jaar later plaatsvinden, in juli 2018.
Sindsdien is de Alte Utting mijn favoriete plek in München. Vooral in de zomer. Op de twee bovendekken (waar de drankjes worden geserveerd) waait het vaak een beetje. Je hebt dan het gevoel dat je echt met de boot reist. Beneden kun je eten krijgen, op het niveau van de machinekamer (waar je natuurlijk doorheen kunt lopen en waar regelmatig concerten en dergelijke plaatsvinden), vrijwel aan de voet van het schip. Alles is zelfbediening met verschillende smaken: Regionaal & hartig, creatief & fusion, crêpes, salades, snacks, fingerfood en ook pizza. Er is voor elk wat wils. De prijzen zijn iets hoger, maar niet schandalig, gewoon op z’n Münchens.
In de Alte Utting worden ook concerten, filmavonden en lezingen gehouden. Bijvoorbeeld het „Reportagen live“ format, waar redacteuren van het Zwitserse tijdschrift Reportagen hun verhalen voorlezen. Een echte aanrader.
Heeft de Utting zijn thuishaven gevonden in de Schlachthof? Het huurcontract loopt nog maar tot 2022, dus wat er daarna gebeurt is onzeker. Daniel Hahn hoopt dat het dan op de monumentenlijst komt.
Gans op het water
Ik loop in vijf minuten van mijn flat naar Utting. Gelukkig maar, want anders is de wijk Schlachthof nogal moeilijk bereikbaar met het openbaar vervoer. Alleen de bussen 132 en 62 gaan naar de Lagerhausstraße. Ik raad daarom aan om een fiets te regelen, bijvoorbeeld via MVG. Dan kun je na een kopje koffie bij Alte Utting doorfietsen naar Gans am Wasser (15 minuten reizen). Een openluchtcafé in Westpark, dat de jongere broer van Daniel Hahn, Julian, tot leven bracht. Klinkt dat als iets voor de zomer? Niet alleen. Want zelfs in de winter kun je ontspannen in het experimentele meubilair, verwarmd door een kampvuur, dekens en glühwein. Ik heb hier al hele wintermiddagen doorgebracht.
Minna-Thiel en spoorwegwachter Thiel
Een ander Wannda-project ligt vlakbij de Königsplatz, voor de Universiteit voor Televisie en Film. De Minna-Thiel, de kleine zomertegenhanger van spoorwegwachter Thiel. Een afgedankt treinstel waarvan de directe omgeving is omgebouwd tot een biertuin. Binnen zit je op ondergrondse stoelen, buiten op bierbanken. Sympathiek ongecompliceerd. En er zijn hier elke week kleine akoestische concerten.
Als je meer van techno en elektro houdt, moet je ’s avonds naar het Schlachthofviertel gaan. De alternatieve muziekclub Bahnwärter Thiel bestaat uit een compositie van scheepscontainers en treinwagons. Mijn hoogtepunt: de cabine van een kabelbaan die langs de dansvloer zweeft en slingert. Oh ja, en in het weekend zijn er ook rommelmarkten bij Bahnwärter. Overdag dan. Maar die zijn voor mij persoonlijk te druk. Ik dans liever.
Een ander spannend project in de wijk Schalchthof in München is het Piazza Zenetti. Je kunt er hier meer over lezen.
Weg van het Schlachthofviertel raden we de bestemmingen hier in München aan.
Ook de moeite waard is de winnaar van de DAM-prijs 2021, WERK 12 van MVRDV.