Een voorbeeld: het hoge, steile dak van het „New Horizon Youth Centre“, een toevluchtsoord voor jonge daklozen midden in Londen bij het station St. Pancras, dat in 2011 werd voltooid. Het past bij een sociale woningbouwcomplex uit 1930 – „een kruising tussen de revolutionaire Karl Marx binnenplaats en het gezellige Arts and Crafts“, zoals Khan het beschrijft. Het jeugdcentrum lijkt op het lage dak van sommige naburige gebouwen, maar varieert in materiaal (functioneler ogend koper in plaats van dakpannen) en vervormt de daklijnen. Je zou hierin een meer humoristische variant van Miroslav Šik kunnen herkennen, en ook een beetje van de heroïek van het Duitse expressionisme. De dakkoepel zelf doet denken aan de hoedenfabriek van Erich Mendelsohn in Luckenwalde.
De meester-dakbouwer
De expressieve sculpturale kwaliteit van deze lijnen heeft hem zeker gemotiveerd, zegt Khan, maar daarnaast is hij geïnteresseerd in zoiets als een intuïtieve leesbaarheid van architecturale vormen. „Ik vind het interessant als mensen niet precies weten waar iets vandaan komt. Een verwijzing naar een soort psychologisch achterland. Ik weet niet zeker of er zoiets bestaat als een collectief onderbewustzijn. Maar er is een reservoir van ideeën en beelden – en in het geval van de torenhoge dakkegel, zoiets als het beeld van een nederzetting, een samenkomst onder een groot dak.“ De architect zegt dat hij erg ontroerd was toen hij onlangs het daklozencentrum opnieuw bezocht met een documentairemaker en de bewoners vroeg naar de architectuur. Hij was er niet zeker van of ze niet heel andere zorgen hadden. Maar ze spraken juist over de bijna landelijke geborgenheid die de kamers voor hen uitstraalden. In het Brockholes Visitor Centre in Preston, dat in 2012 werd voltooid, zijn de steile daken weer terug te vinden, in een hele serie en in allerlei maten. Op ruim een half uur rijden ten noorden van Manchester lokken de piramideachtige stronken automobilisten uit hun auto’s naar een met riet omzoomd meer in een natuurreservaat op slechts een paar meter van de snelweg die voorbij raast richting Schotland.
Lees meer in Baumeister 11/2016
