De gebouwen die in 2012 door de terroristen in Timboektoe zijn verwoest
De hoorzittingen bij het Internationaal Strafhof in Den Haag beginnen vandaag. Voor het eerst gaat het uitsluitend over de vernietiging van culturele locaties: een Malinees moet zich verantwoorden voor de vernietiging van heiligdommen in zijn thuisland.
Voor het eerst is de vernietiging van cultureel eigendom de belangrijkste aanklacht voor het Internationaal Strafhof. Een lid van de terroristische militie staat terecht: Ahmad Al Faqi Al Mahdi. Als een van de leiders van de islamistische rebellengroep zou de verdachte betrokken zijn geweest bij de vernieling van mausolea en een moskee, gebouwen die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staan, na de bezetting van de woestijnstad Timboektoe in Mali in 2012. „Het is belangrijk dat de misdadigers worden berecht,“ zei directeur-generaal Irina Bokova van UNESCO. Ze beschrijft het als gerechtigheid voor Mali, voor zijn identiteit en de geschiedenis van zijn volk.
De verwoesting
In 2012 nam een alliantie van islamistische groeperingen en naar onafhankelijkheid strevende Toearegs het noorden van Mali in. Daarbij hoorde ook Timboektoe met zijn moskeeën, graven en heiligdommen uit de 15e en 16e eeuw van de soefi’s, een mystieke stroming binnen de islam. In de ogen van de fundamentalistische terreurgroepen worden de soefi’s en hun gebedshuizen gezien als een afwijking van de islam. Daarom hebben de terroristen tussen juni en juli 2012 veel lemen gebouwen met de grond gelijk gemaakt met beitels en pikhouwelen. Ook werd een aantal oude manuscripten in de archieven van Timboektoe vernietigd omdat de extremisten alleen de Koran erkenden. Alleen een militaire interventie door Frankrijk kon de gewapende terreurgroepen terugdringen.
Een oorlogsmisdaad
De staat Niger leverde de aanhanger van de terreurgroep Ahmad Al Faqi Al Mahdi, die nu terecht staat, uit aan het Internationaal Strafhof op basis van een arrestatiebevel. De regering van Mali had het Internationaal Strafhof met het onderzoek belast. Volgens het internationaal recht moeten de feiten waarvan de verdachte wordt beschuldigd als oorlogsmisdaden worden beschouwd. De terrorist heeft onvervangbare historische monumenten vernietigd en de culturele identiteit van de bevolking en haar religieuze en historische wortels aangevallen. De vernietiging van culturele eigendommen heeft al een rol gespeeld in eerdere procedures voor het Internationaal Strafhof. Maar dat het de belangrijkste aanklacht is, is nieuw.
Ondertussen zijn de verwoeste gebouwen in Timboektoe gerestaureerd met de hulp van UNESCO en internationale donoren en werden ze in februari 2016 heropend met een feestelijke ceremonie. Het valt nog te bezien hoe de vervolging van de vermeende oorlogsmisdadiger zal verlopen. Het is in ieder geval een belangrijk signaal in de richting van islamistische terroristen die moedwillig ons cultureel erfgoed vernietigen.
